Yağda eriyen vitaminler
A Vitamini (yağlı yiyeceklerle alınması şart)
Diğer adıyla görme vitamini; embriyonun gelişmesi ve büyüme için
gerekli hücrelerin çoğalmasını sağlar. Bronş, ağız, yemek borusu, mide,
bağırsak ve vajina iç derisini (mokoza) korur. Aknelerin oluşmasını
engeller. Aynı zamanda antioksidan olduğundan kanseri önlemede rol
oynar.
Kaynakları
Balık, et, karaciğer, yumurta, süt ve peynir.
Günlük ihtiyaç 1 mgr.
Aşırısı
Yağda eriyen idrarla atılmaz. Karaciğerde nötralize
edilir. Uzun zaman yüksek dozda alınırsa, iştahsızlık, deri kuruması,
saç dökülmesi, kemik ağrıları olabilir.
D Vitamini
Ön maddesi deri altında bulunur. Güneş ışınlarının etkisiyle D
vitaminine dönüşür. Bu vitamin, kalsiyum ve fosforun bağırsakta emilimi
ve vücutta kullanımı için gereklidir. Kuvvetli kemik ve dişler, bu
vitaminin kalsiyumu buralara yerleştirmesiyle olur.
Kaynakları
Karaciğer, balık, yumurta, tereyağı, peynir, mantar.
Günlük ihtiyaç 5 mgr.
Azlığı
Az kalsiyum ve fosfor alınmasına bağlı olarak kemiklerde yumuşama görülür.
Aşırısı
Bulantı ve kusma yapar. Böbreklere zarar verir.
Çocukların güneşin dik gelmediği saatlerde açık havada gezdirilmesi durumunda, deri altındaki ön madde D vitaminine dönüşür.
E Vitamini
- Serbest radikallerin hücre zarındaki yağı oksitlenmesine ve böylece kanser oluşumuna engel olur.
- Kötü huylu (LDL) kolesterolün serbest radikaller vasıtasıyla oksitlenip damar çeperine çökerek sertliği (ateroskleroz) yapmasını engeller. Böylece yüksek tansiyon, kalp krizi, felç gibi hastalıklar önlenmiş olur.
- Bağışıklık ve savunma sistemini güçlendirir.
Azlığı
Yüksek tansiyon, kalp krizi, felç gibi hastalıkların erken yaşta gelişmesine neden olur.
Kaynakları:
Sızma yöntemiyle üretilmiş sıvı yağlarda ve bu yağların elde edildiği yiyecek maddelerinde bulunuyor.
100 gr. keten tohumunda 57 mgr.
100 gr. fındıkta 26 mgr.
100 gr. bademde 25 mgr.
100 gr. ayçiçeği yağında 50 mgr.
100 gr. mısır yağında 31 mgr.
100 gr. zeytinyağında 13 mgr. E vitamini bulunuyor.
Günlük ihtiyaç 15 mgr. civarındadır.
K Vitamini
Kanın pıhtılaşmasında görev alır. Minarellerin kemiklere yerleşmesi ve kemik tamiri için gereklidir.
Kaynakları
Lahana, ıspanak, brokoli, brüksel lahanası, karnabahar, tam tahıl ürünleri, peynir, et karaciğer, bitkisel yağlar.
Azlığı
Özellikle çocuk ve yaşlılarda görülebilir. Kanamalara neden olabilir. Dişlerin fırçalanması esnasında uzun süren kanamalar dikkati çeker. Bunun için çocuklara ve yaşlılara dışarıdan K vitamini takviyesi yapılmalı.
